Ochrona przyrody w lasach to nie tylko dbałość o zachowanie siedlisk, gatunków czy też pojedynczych tworów przyrody w formach określonych w ustawie o ochronie przyrody  ale przede wszystkim nieustanne wysiłki  w kierunku zachowania całych ekosystemów leśnych jako przedmiotu gospodarowania i jednocześnie spełniania licznych funkcji ochronnych i społecznych. Trwale zrównoważona gospodarka leśna prowadzona jest według planu urządzenia lasu, którego częścią składową jest program ochrony przyrody.

PROGRAMY OCHRONY PRZYRODY

           Programy  ochrony przyrody mają na celu doskonalenia gospodarki leśnej i pomoc w realizacji zadań z zakresu ochrony przyrody przez nadleśnictwa. Sporządzane są na okres 10 lat i zatwierdzane przez  Ministra Środowiska. Składają się z części opisowej i załączników mapowych. W części opisowej podstawiona jest ogólna charakterystyka nadleśnictw, walory przyrodnicze, zagrożenia oraz  plan działań na najbliższe dziesięciolecie.  Na mapach są zobrazowane walory przyrodnicze i zagrożenia ekosystemów leśnych. Aktualnie programy ochrony przyrody są już wykonane dla 23 nadleśnictw z terenu RDLP Lublin: Biała Podlaska, Biłgoraj, Buda Stalowska, Chełm, Chotyłów,  Janów Lubelski, Józefów, Krasnystaw, Lubartów  Międzyrzec, Mircze, Parczew, Puławy, Radzyń, Rozwadów, Rudnik,  Sarnaki,  Sobibór, Świdnik, , Strzelce Tomaszów, Włodawa, Zwierzyniec. W trakcie opracowania są programy ochrony przyrody dla nadleśnictw: Kraśnik i Gościeradów.

FORMY OCHRONY PRZYRODY 
  
Ustawa o ochronie przyrody przewiduje objęcie najcenniejszych pod względem walorów przyrodniczych terenów ochroną poprzez tworzenie:

• parków narodowych
• rezerwatów przyrody
• parków krajobrazowych
• obszarów chronionego krajobrazu

Obszary te razem tworzą przestrzenny układ - system obszarów chronionych.
Pojedyncze twory przyrody obejmowane są formami ochrony indywidualnej i są to:

• pomniki przyrody
• stanowiska dokumentacyjne
• użytki ekologiczne
• zespoły przyrodniczo - krajobrazowe

Najcenniejsze zasoby, twory i składniki  przyrody żywej i nieożywionej obejmowane są ustawowo przewidzianymi formami ochrony. Istniejące na terenie Lasów Państwowych RDLP Lublin formy ochrony przyrody przedstawia poniższe zestawienie.

OCHRONA BIORÓŻNORODNOŚCI
 
Ochrona bioróżnorodności realizowana jest również przez wprowadzenie ekologicznych zasad gospodarki leśnej. Zasady takiej gospodarki określa Zarządzenia Nr 11 z 14 lutego 1995 r oraz znowelizowane Nr 11A z dnia 11 maja 1999 r Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w sprawie doskonalenia gospodarki leśnej na podstawach ekologiczny. Nakazuje ono między innymi:

• zachowanie w stanie nienaruszonym śródleśnych nieużytków jak np.: bagna, trzęsawiska, mszary, torfowiska, remizy, wrzosowiska, wydmy, gołoborza i wychodnie skalne, wraz z ich florą i fauną w celu ochrony pełnej różnorodności przyrodniczej i dalsze traktowanie ich jako użytki ekologiczne
• zachowanie w dolinach rzek lasów łęgowych, olsów i innych naturalnych formacji przyrodniczych jako ostoi rzadkich gatunków roślin i zwierząt oraz regulatorów wilgotności siedlisk i klimatu lokalnego /mikroklimatu/
• pozostawienie w drzewostanach dojrzałych do wyrębu a w miarę możliwości i w młodszych niektórych starych drzew do ich fizjologicznej starości, a nawet biologicznej śmierci, wybranych drzew martwych, szczególnie dziuplastych - jako siedziby licznych organizmów roślinnych i zwierzęcych decydujących o bogactwie i procesach samoregulacji w przyrodzie.

Wymienione wyżej zasady wdrażane są przy opracowywaniu planów urządzenia lasu we wszystkich nadleśnictwach , uwzględniane przy wykonywaniu bieżących prac gospodarczych w lasach . Promocję tych zasad mają na celu leśne kompleksy promocyjne.

OCHRONA GATUNKOWA

Teren Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Lublinie cechuje duże zróżnicowanie siedlisk przyrodniczych i występujących na nich gatunków rzadkich i chronionych roślin oraz zwierząt. Najcenniejsze stanowiska objęte są różnymi formami ochrony, jako rezerwaty, użytki ekologiczne, pomniki przyrody. Tworzone są wokół nich strefy ochrony ścisłej i częściowej. W strefach tych istnieje całkowity zakaz prowadzenia zabiegów gospodarczych bądź ich ograniczenie.
 
Na terenie tutejszej Dyrekcji występują takie osobliwości jak:

• cieszynianka wiosenna, zimoźiół północny, tajęża jednostronna, wisienka karłowata, groszek wschodniokarpacki , wawrzynek wilczełyko, niektóre stanowiska tych roślin są pomnikami przyrody, występują również w rezerwatach przyrody. Ponadto na torfowiskach stwierdzone zostały stanowiska: brzozy niskiej, wierzby lapońskiej i borówkolistnej, widłaka torfowego, trzy gatunki rosiczek. Gatunki te występują również w rezerwatach przyrody na terenie RDLP Lublin.