|
Zadania ochrony lasu określić możemy jako zespół różnorodnych działań , których celem jest zachowanie trwałości lasu, poprzez podnoszenie jego naturalnej odporności (zabiegi profilaktyczne) oraz – w przypadkach koniecznych , gdy występuje zagrożenie dla istnienia lasu - poprzez zabiegi ochronne, niwelujące ujemne oddziaływanie konkretnego czynnika szkodliwego.
Dla potrzeb gospodarki leśnej zagrożenia trwałości lasu pogrupowano w następujący sposób:
- czynniki abiotyczne – gdzie czynnikami szkodliwymi są elementy i procesy zachodzące w przyrodzie nieożywionej, a więc przede wszystkim czynniki klimatyczne, przybierające niekiedy formę klęsk żywiołowych.
- czynniki biotyczne – obejmująca całokształt działań ochronnych skierowanych przeciwko szkodliwym elementom przyrody ożywionej, spośród których największe znaczenie mają szkodniki owadzie, patogeny grzybowe i zwierzyna płowa.
- czynniki antropogeniczne – polegająca na zapobieganiu bądź neutralizowaniu uszkodzeń wywołanych działalnością człowieka zarówno w lesie jak i poza lasem, które mają jednak na niego ujemny wpływ.
Wszystkie te zagrożenia i szkody wymagają ciągłej aktywności od leśników, związanej z zapobieganiem i usuwaniem szkód, zwalczaniem szkodników oraz badaniami naukowymi mającymi na celu wyszukiwanie najbezpieczniejszych i najefektywniejszych sposobów walki z zagrożeniami dla ekosystemów leśnych. W trakcie gospodarczych działań ochronnych leśnicy kierują się następującymi zasadami: - Zawsze należy dawać prymat działaniom profilaktycznym, podnoszącym naturalną odporność lasu na szkodliwe oddziaływanie różnorodnych czynników. - Do zabiegów ochronnych przystępować w ostateczności w sytuacji zagrożenia trwałości lasu. - Przy stosowaniu preparatów ochronnych należy przede wszystkim wykorzystywać środki biologiczne w najmniejszym stopniu ingerujące w biocenozę lasu. - Stale prowadzić działania kontrolne, monitorujące zachowanie populacji szkodnika w środowisku, tak aby móc jak najwcześniej interweniować w przypadku zagrożenia dla trwałości ekosystemu.
Przedstawione powyżej zagrożenia ze strony czynników abiotycznych, biotycznych i antropogenicznych mają bezpośredni wpływ na stan zdrowotny i sanitarny lasu.
Stan zdrowotny lasu jest pojęciem fizjologicznym i wyraża się między innymi poprzez wskaźniki asymilacji, transpiracji, przyrostu masy i wysokości, obrazuje stopień naturalnej odporności lasu, charakteryzowanych poprzez strukturę drzew żywych o różnych stopniach uszkodzenia aparatu asymilacyjnego (defoliacji). Na podstawie sporządzonego przez Instytut Badawczy Leśnictwa w Warszawie sprawozdania „ Stan uszkodzenia lasów w Polsce 2002 roku na podstawie badań monitoringowych” (IBL Warszawa 2003), stwierdzić można, że w RDLP Lublin wskaźnik defoliacji w drzewostanach starszych powyżej 40 letnich wyniósł 2,92 i był wyższy od średniego w kraju wynoszącego 2,79. Natomiast w drzewostanach młodszych 20 do 40 letnich wskaźnik defoliacji wyniósł 2,54 i był niższy od średniego w kraju. RDLP Lublin zaliczona została do grupy regionalnych dyrekcji o uszkodzeniu drzewostanów oscylującym wokół średniej krajowej.
Stan sanitarny lasu jest pojęciem gospodarczym określającym aktualny poziom higieny lasu i mierzonym ilością występujących w drzewostanie drzew zamierających i martwych [m3/ha] powstałych na skutek oddziaływania szkodliwych czynników abiotycznych, biotycznych i antropogenicznych. W ostatnich latach 2000 – 2001 w związku ze wzmożonym występowaniem szkód od wichury i okiści pozyskanie drewna z cięć sanitarnych wynosiło rocznie około 70% ogółem pozyskanej masy drewna w danym roku.
|