.

REGIONALNY BANK GENÓW W ZWIERZYŃCU

    Wyłuszczarnia nasion w Zwierzyńcu powstała w latach 1903 - 1904 w dobrach Ordynacji Zamoyskich. Dostarczała ona nasion dla szkółek leśno-ogrodniczych zlokalizowanych na Floriance i obok łuszczarni. Szyszki do łuszczenia sprowadzano z lasów ordynackich m.in. Aleksandrowa, Długiego Kątu, Rybnicy, Osuch. Do zbioru najmowano ludzi płacąc 30 kopiejek za korzec szyszek z drzew ściętych i 50-60 kopiejek za metr szyszek z drzew stojących.

    Po II Wojnie Światowej wyłuszczarnia podjęła pracę w strukturach Lasów Państwowych. W latach 60-tych przeprowadzono modernizację wyłuszczarni wymieniając bębny z drewnianych na metalowe, oraz napęd z parowego na elektryczny. Kolejne modernizacje przeprowadzono w roku 1992 i 2002. W czasie ostatniej wyłuszczarnię wyposażono w najnowocześniejsze urządzenia produkcji szwedzkiej firmy BCC. Modernizację finansował Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Nadleśnictwo Zwierzyniec.

    Wyłuszczarnię przekształcono w Regionalny Bank Genów, który obsługuje wszystkie nadleśnictwa Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Lublinie.

    Nasiona potrzebne do wysiewu w szkółce należy odpowiednio przygotować. Polega to na ich wydobyciu z szyszek - wyłuszczeniu. W naturze proces łuszczenia odbywa się na wskutek działania warunków atmosferycznych. Promienie słoneczne, wiatr, mróz wysuszają szyszki, których łuski odkształcają się, co pozwala na uwolnienie nasion. Najłatwiej łuszczą się szyszki jodły, które po dojrzeniu od sierpnia do września w ciągu kilku dni rozsypują się, dlatego aby zebrać nasiona należy obserwować przebieg dojrzewania szyszek i zebrać je we właściwym terminie. Szyszki sosny, świerka i modrzewia należy zbierać po zakończeniu dojrzewania, czyli od listopada do marca.

    Łuszczenie w naturalnych warunkach odbywa się powoli, natomiast w wyłuszczarni ze względów ekonomicznych powinno przebiegać jak najkrócej, ale w takim procesie, który nie spowoduje obniżenia możliwości kiełkowania.

    W Regionalnym Banku Genów istnieją dwie linie łuszczarskie. Jedna linia pozwala na łuszczenie dużych partii szyszek o masie 500 - 1600 kg. Jest to agregat łuszczarski złożony z czterech bębnów zamkniętych w komorze łuszczarskiej. Druga linia ma mniejszą pojemność i można w niej łuszczyć partie od pojedyńczych szyszek do 300 kg. Linia ta wyposażona jest w szafę wyłuszczarską firmy BCC. Procesami łuszczenia sterują urządzenia elektroniczne, które jednocześnie rejestrują przebieg wyłuszczania nasion. Wydobyte z szyszek nasiona posiadają skrzydełka umożliwiające im przemieszczanie się. W warunkach mechanicznego wysiewu skrzydełka te utrudniają prace, dlatego oddziela się je w procesie odskrzydlania "na mokro".

    Obradzanie nasion w naturze jest nieregularne, więc część nasion musi być przechowywana w celu zapewnienia obsiewu szkółek w latach nieurodzaju. Zapewniają to odpowiednie komory chłodnicze z temperaturą -4C dla nasion drzew iglastych i -10C dla nasion buka. Przed przechowywaniem nasiona są odpowiednio przygotowywane. W takich warunkach można przechowywać nasiona drzew iglastych przez 5 lat, a nasiona buka przez 10 lat.

.