Bardzo bogata monografia cisa w ujęciu popularno-naukowym jest owocem życiowej pasji Autora Tomasza Szeszyckiego, który zainteresował się i zachwycił tym przed wiekami już wyniszczonym gatunkiem, występującym jednakże w jego Nadleśnictwie Rokita i to wyjątkowo licznie. Dzieli się w książce zgromadzoną wiedzą na temat cisa i jego historią. Pisze o swoich obserwacjach skupień cisów bezpośrednio w naturze oraz o naukowych spotkaniach terenowych ze specjalistami i dyskusjach, zwłaszcza z Profesorem Stanisławem Królem, wybitnym znawcą tematu, głównym orędownikiem ochrony i przywracania cisów na pradawne obszary ich występowania. Ze stron książki uderza czytelnika radość obcowania z przyrodą, z odkrywania nowych stanowisk cisa, obserwowania rozwoju, zabezpieczania przed zagrożeniami, a także satysfakcja z uzyskiwanych wyników. Można się tą pasją zarazić, i pewnie warto, bo temat jest frapujący.

Cis pospolity Taxus baccata, jest przykładem cennego gatunku, który wyginął w dawnej przeszłości w wyniku rabunkowej eksploatacji, ze względu na jego wyjątkową wartość użytkową. W Polsce była to pierwsza roślina objęta zakazem wycinania już w wieku XV decyzją króla Władysława Jagiełły - przejaw budzącej się świadomości o zagrożeniach stwarzanych przez człowieka. Są to początki przepisów służących ochronie przyrody, tej idei, która została sprecyzowana dopiero pod koniec XIX wieku. W naszym kraju po odzyskaniu niepodległości po pierwszej wojnie światowej w wieku XX cis znalazł się w pierwszej kolejności na liście gatunków roślin pod ochroną ścisłą zamieszczonych w ustawach o gatunkach prawnie chronionych. Już wtedy utworzono także kilka rezerwatów dla ochrony drzewostanów cisa. Bardzo obszerny rozdział poświęcony jest opisom rezerwatów cisowych istniejących obecnie w Polsce.
Jest wśród nich rezerwat „Cisy Rokickie" w Nadleśnictwie Autora książki. Są też informacje o cisach w innych krajach: w Niemczech, na Ukrainie, na Słowacji, na Węgrzech i w Czechach Z tego punktu widzenia monografia ma znaczenie edukacyjne i powinna trafić do bibliotek szkolnych choćby tylko w województwie zachodniopomorskim.
Bardzo interesujące są rozdziały o szczególnych właściwościach cisa, jego historii oraz znaczeniu w mitologii, w obrzędach religijnych, w budowlach sakralnych i przedmiotach kultu, w legendach.
Duże praktyczne znaczenie mają rozdziały o hodowli cisa, jego wymaganiach siedliskowych, metodach rozmnażania i pielęgnacji, z których mogą skorzystać leśniczowie, zainteresowani hodowlą tego gatunku.
Całość ilustrowana bardzo dobrymi fotografiami jest ciekawą i pożyteczną lekturą dla wszystkich, którzy mają zainteresowania przyrodnicze, a może zechcą także zobaczyć cisy w naturze, korzystając ze wskazówek zaczerpniętych z bogatego piśmiennictwa, na którym opierał się Autor.

Prof. dr hab. Janina Jasnowska